Dịch vị dạ dày đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa của dạ dày, nếu không có sự tham gia của dịch vị các loại thực phẩm khó được chuyển hóa để cơ thể hấp thu được.Vậy dịch vị do tuyến nào tiết ra và hỗ trợ hoạt động tiêu hóa như thế nào? Hãy tham khảo ngay những thông tin dưới dây.

Đặc tính của dịch vị dạ dày

Dịch vị là một chất lỏng trong suốt không màu,là dung dịch gồm nhiều chất khác nhau và hơi sánh với 2 thành phần chính là acid clohydric (HCl) và enzym pepsin. Acid clohydric tồn tại trong dịch vị dưới 2 dạng (dạng tự do và dạng kết hợp protein) với nồng độ cao (khoảng 150 mmol/ lít, độ pH=1,5-2,5)

Các chuỗi liên kết peptide được chuyển hóa từ dịch vị, bởi trong nó chứa các enzym pepsin, quá trình này giúp cho tiêu hóa dễ dàng hơn.Hầu hết dịch vị là do các tuyến nằm ở niêm mạc vùng thân và đáy dạ dày bài tiết.

Đặc tính của dịch vị dạ dày

Có mùi hăng: khi dịch dạ dày bình thưởng, không có vấn đề sức khỏe. Nếu dịch vị có mùi hôi và chua hoặc mùi nồng nặc, rất có thể đường tiêu hóa đang gặp phải các vấn đề như hẹp môn vị, tắc ruột non…

Thể tích dịch vị dạ dày: một ngày, các tuyến sẽ tiết ra từ 1 -2.5 lít dịch vị. Khi nhịn đói. Các tuyến sẽ tiết ra khoảng 50ml mỗi giờ.

Độ nhớt: ngoài tiết ra các loại enzym và các chất cần thiết thì các tuyến còn tiết ra dịch nhầy. Vì vậy mà dịch vị dạ dày có độ sánh, nhớt nhất định.

Dịch vị dạ dày thành phần và tác dụng

Để thực hiện chức ăng hỗ trợ quá trình tiêu hóa, trong dịch vị dạ dày có chứa axit HCL và các loại enzym, đặc biệt là enzym pepsin. Trong đó, 99,5% dịch vị là nước và 0,5% còn lại vật chất khô. Vật chất khô là các chất hữu cơ như protein và một số enzym như: axit lactic, axit uric, ure…, chất vô cơ có các loại bao gồm axit HCL, muối clorua, muối sunfat của các nguyên tố Na,Ca,K,Mg.

Một số loại enzym có trong dịch vị bao gồm:

Pepsin: Pepsin là một enzyme phân hủy trực tiếp protein thành các peptide nhỏ hơn. Pepsin được sản xuất trong dạ dày và là một trong những enzym tiêu hóa chính trong hệ thống tiêu hóa của con người và nhiều loài động vật khác, có vai trò quan trọng tiêu hóa các protein của thức ăn.

Lipase dịch vị: một ngày cơ thể hấp thụ từ 60 đến 100g lipid. Các loại chất béo mà cơ thể hấp thụ đầu hết đều có thành phần với 90% triglycerid, 10% còn lại là cholesterol ester, phospholipid và vitamin tan trong mỡ. Lipase có thể hoạt động trong môi trường acid, là chất súc tác cho các phản ứng để phân giải triglycerid đã được nhũ hóa có trong các loại thực phẩm như sữa, lòng đỏ trứng… thành glycerol và acid béo. Ngoài ra, loại acid béo được phân tác trong quá tình trên lại là nhân tố kích thích niêm mạc tá tràng bài tiết ra một loại hormon là cholecystokinin, đây là loại hormon kích thích tụy bài tiết lipase.

Chymosin: Trypsin là một loại men tiêu hóa quan trọng được tìm thấy trong ruột non. Men trypsin có tác dụng xúc tác cho quá trình phân giải các protein thành những cơ chất nhỏ hơn để có thể hấp thụ vào máu thông qua lớp niêm mạc ruột non.

Acid clohydric (HCl): Tuy không phải là enzym tiêu hóa nhưng đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình tiêu hóa. HCI giúp tạo độ pH cần thiết để hoạt hóa pepsinogen thành pepsin và tạo môi trường pH thích hợp cho pepsin hoạt động. Ngoài ra còn có vai trò sát khuẩn, tiêu diệt các vi khuẩn có trong thức ăn. Những người bài tiết ít acid clohydric dễ bị nhiễm khuẩn đường tiêu hóa.

Xem thêm: Triệu chứng dạ dày ruột

Các giai đoạn bài tiết dịch vị

Giai đoạn đầu: Đây là giai đoạn đầu tiên khi chúng ta ngửi, nhìn hay nghĩ đến đồ ăn mà chưa cần đưa vào dạ dày dịch vị đã được tiết ra.Cơ chế bài tiết ở giai đoạn này đi theo hướng phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện. Thức ăn càng ngon, quá trình ăn càng ngon miệng thì cường độ bài tiết dịch vị càng mạnh.

Giai đoạn dạ dày: Khi thức ăn đi vào dạ dày bắt đầu được nhào trộn và tiêu hoá, lúc này các tín hiệu kích thích từ dạ dày sẽ khởi động các phản xạ dây X, phản xạ tại chỗ và giải phóng gastrin, histamin. Cả hai cơ chế thần kinh và hormon phối hợp với nhau khiến dịch vị được bài tiết liên tục trong suốt thời gian thức ăn được lưu giữ ở dạ dày. Lượng dịch vị tiết ra trong giai đoạn này chiếm đến 70% dịch vị tiết trong toàn bữa ăn.

Giai đoạn ruột: Khi thức ăn vào ruột non có xu hướng làm căng tá tràng, đồng thời Acid clohydric (HCl) và các sản phẩm tiêu hóa protein trong vị trấp sẽ thúc đẩy niêm mạc tá tràng giải phóng một lượng nhỏ gastrin. Gastrin đi theo máu đến kích thích các tuyến sinh acid của dạ dày bài tiết dịch vị. Lượng dịch vị tiết ra trong giai đoạn ruột chỉ chiếm khoảng 10% dịch vị bài tiết trong toàn bữa ăn.

Như vậy dịch vị được điều hoà bài tiết trước, trong khi thức ăn ở dạ dày và sau khi thức ăn đã rời dạ dày, nhờ cơ chế thần kinh và thể dịch phối hợp → dịch vị được bài tiết phù hợp về số lượng và thành phần với thức ăn cần được tiêu hoá.

Bất kỳ sự bất ổn trong chế độ ăn uống sinh hoạt cũng có thể là nguyên nhân khiến dịch vị bất thường, gây ảnh hưởng xấu đến hoạt động của dạ dày. Hi vọng những kiến thứcđã chia sẻ trên đây sẽ giúp các bạn hiểu hơn về đặc tính cũng như vai trò của dịch vị dạ dày trong quá trình tiêu hóa, từ đó đưa ra những sự điều chỉnh thích hợp. Hãy luôn quan tâm đến sức khỏe của bạn và gia đình bằng một chế độ sinh hoạt thật lành mạnh. Chúc các bạn luôn khỏe.