Đi tìm sự thực trong một câu ca dao

  • 78 lượt xem
  • Bài viết cuối 22/03/2017
nguyenchitin đã gửi 17/03/2017 - Sửa lần cuối 3 tuần trước

(Nguồn: Trung tâm TNTV)

Image result for Hoa sen nước còn có tên gọi khác như hà hoa

Trong kho tàng ca dao, tục ngữ, dân ca của nhân dân ta có rất nhiều câu ca dao nói về cây hoa sen như:

-Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

 - Đào tơ sen ngó xanh xanh
Ngọc lành còn đợi giá lành đẹp duyên

-Hoa sen mọc bãi cát lầm
Tuy rằng lấm láp vẫn mầm hoa sen

-Hôm qua tát nước đầu đình
Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen...

       Riêng cái chữ “cành hoa sen” trong câu ca dao “hôm qua tát nước...” gây cho tôi bao phân vân bởi lẽ hoa sen mà tôi biết từ trước đến giờ thì làm gì có “cành”. Vậy nên tôi đành chấp nhận nó như là một biện pháp nghệ thuật, coi đó là cái cớ để chàng trai bày tỏ tình cảm với cô gái mà mình thầm mong trộm nhớ. Rồi sự phân vân của tôi cũng được giải đáp phần nào khi tôi đọc được một bài báo “ba chữ còm” của nhà báo Lê Bầu. Trong bài báo này tác giả nhắc đến một bài báo mà ông đã từng đọc viết về loại hoa sen có cành trồng ở Đà Lạt có tên là Mộc phù dung (木 芙 蓉). Tuy nhiên, tôi vẫn chưa có điều kiện xác định lại tính chính xác của thông tin trên. Vậy thì các câu ca dao nói về hoa sen trên thực sự là đang nói về một loại cây hay là có hai loại cây sen?
       Sau này khi công tác trong lĩnh vực bảo tồn, tôi có điều kiện tìm hiểu thêm về cây hoa sen đã gây cho tôi bao phân vân ấy.
       Loài hoa sen rất phổ biến mà chúng ta thường thấy là Sen nước. Về mặt thực vật học, Sen nước (Nelumbo nucifera (Gaertn.)) thuộc họ Sen – Nelumbonaceae. Đây là một loại cây mọc ở nước, có thân rễ hình trụ (Ngó Sen), từ đó mọc lên những lá có cuống dài. Hoa to màu trắng hay đỏ hồng, có nhiều nhị và những lá noãn rời.
        Hầu hết các bộ phận của Sen nước (lá, hoa, hạt, ngó sen, gương sen, tâm sen) đều có công dụng như một vị thuốc: Lá sen trị say nóng, viêm ruột, nôn ra máu dạ dày, chảy máu cam, và các chứng chảy máu khác; chữa chứng béo phì. Tâm sen chữa huyết áp cao, hồi hộp, mất ngủ…
        Hoa sen nước còn có tên gọi khác như hà hoa (荷 花),liên (hoa) (蓮(花)),hạm đạm(菡 萏), phù cừ (芙 蕖), thủy chi (水 芝) thủy phù dung (水 芙 蓉 ). Về mặt Hán ngữ các tên trên đều mang bộ thảo(++) chứ không phải bộ mộc() điều đó như muốn ám chỉ rằng hoa sen thân “thảo” chứ không phải thân “mộc”, là loại cây không có cành để chàng trai có thể “bỏ quên chiếc áo” của mình được. Điều này lại gây cho tôi phân vân phải chăng thắc mắc của tôi là sai?   

nguyenchitin đã gửi 17/03/2017

Cho đến một hôm tôi tình cờ đọc được bài báo tôi không nhớ rõ tên nói về cây “Sen đất” là cây hoa sen có cành đang thật sự tồn tại ở chùa Bối Khê thuộc địa phận của xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. Vậy là đã rõ, cây sen có cành là có thật cũng như “chiếc áo sứt chỉ đường tà” mà anh chàng “tát nước đầu đình” bỏ quên trên đó chứ không phải là một biện pháp nghệ thuật văn học. Theo chỉ dẫn của bài báo trên, chúng tôi đã có chuyến thực tế đến chùa Bối Khê. Thầy Phượng, trụ trì chùa Bối Khê cho biết: cây sen gốc đã bị chết vì già cỗi, hiện giờ thì chỉ còn 3 cây con được chiết ra từ cây gốc đó. Chúng tôi đã ảnh hóa và tiến hành phân loại sơ bộ cây “Sen đất” và nhận thấy cây “Sen đất” của chùa Bối Khê thuộc loài Magnolia grandiflora thuộc phân lớp Mộc lan (Magnoliidae), họ Mộc lan (Magnoliaceae). Theo cuốn “Từ điển thực vật thông dụng” tập 2 của Võ Văn Chi thì cây “Sen đất” còn có tên khác là: Dạ hợp hoa to. Cây có tán lá đẹp, hoa đẹp và thơm. Mùa hoa tháng 7-10 (Tuy nhiên theo thầy Phượng và quan sát của chúng tôi thì hoa nở vào khoảng tháng 4 -5 (cuối tháng 3 đến cuối tháng 4 âm lịch). Lá dùng chữa bệnh cao huyết áp. Vỏ cây kích thích và có tính bổ. Ở Ấn Độ, vỏ cây được dùng trị sốt rét và thấp khớp. Ở Trung Quốc, lá được dùng trị huyết áp cao. Hoa có tinh dầu, có thể chiết để chế dầu thơm.
        Như vậy phải chăng là các câu ca, dao, tục ngữ trên đang thực sự nói về hai loại cây sen khác nhau như chúng tôi đã phân tích trên, chúng tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của độc giả, các chuyên gia để cho vấn đề trở nên rõ ràng hơn.

Dưới đây là một số hình ảnh của 2 loại Sen mà chúng tôi tạm gọi là Sen nước và Sen đất:

 

                                          Sen nước                                            Sen cạn
                                       
                                             
                                      
                                       
                                                 
        
         
                                       
 

hoacomay đã gửi 17/03/2017

Hoá ra sen cũng là một vị thuốc à:

Hầu hết các bộ phận của Sen nước (lá, hoa, hạt, ngó sen, gương sen, tâm sen) đều có công dụng như một vị thuốc: Lá sen trị say nóng, viêm ruột, nôn ra máu dạ dày, chảy máu cam, và các chứng chảy máu khác; chữa chứng béo phì. Tâm sen chữa huyết áp cao, hồi hộp, mất ngủ…

Hay quá !

Cảm ơn bạn nguyenchitin đã chia sẻ !

Mong bạn có những tìm tòi hay hơn để chia sẻ cho mọi người biết, cái này cũng là tạo nghiệp tốt đó nha :)

--------------------------------------------------------

Khắp nẻo giăng đầy hoa cỏ may 

Áo em sơ ý cỏ găm đầy

Lời yêu mỏng mảnh như màu khói,

Ai biết lòng anh có đổi thay?

nguyenchitin đã gửi 18/03/2017 - Sửa lần cuối 19/03/2017

Tôi cũng đã nhìn thấy cây sen đất này trồng ở chùa Quán sứ 2 cây ở ngay trước chính điện. bạn nào quan tâm có thể đêán đây để xem. Hoặc có thể đến chùa Bối Khê để xem, khoảng này là khoảng hoa sen ra hoa. Theo tôi biết thì ở chùa Quán Sứ chưa ra hoa, có thể là ở đó ít nắng nên cây chưa ra hoa. Ở đình Minh Khai, Hoài Đức, Hà Nội cũng mới trồng tuy nhiên cũng chưa ra hoa, hiện nay tôi đang theo dõi. 

hoacomay đã gửi 18/03/2017

Ủa vậy à, mình hay qua chùa Quán Sứ nhưng ko để ý

--------------------------------------------------------

Khắp nẻo giăng đầy hoa cỏ may 

Áo em sơ ý cỏ găm đầy

Lời yêu mỏng mảnh như màu khói,

Ai biết lòng anh có đổi thay?

batdactieusinh đã gửi 22/03/2017

hay quá, bay giờ mình mới biết là hoa sen cũng có cành đấy.

boy30 đã gửi 22/03/2017

Mở mang đầu óc nhờ đọc bài của bác nguyenchitin

Bạn muốn gửi trả lời ? Hãy đăng nhập trước. Nếu chưa có tài khoản vào diễn đàn, hãy đăng ký
 

Chủ đề cùng danh mục

Chọn ngày  
Tháng Mười Một 2019 November
20
Ngày Nhà giáo Việt Nam
Thứ Tư
 
Năm Kỷ Hợi
Tháng Ất Hợi
Ngày Tân Dậu
Giờ Mậu Tí
24
Tháng Mười (ÂL, T)
Wednesday
Ngày Chu Tước hắc đạo
Ngũ hành nạp âm Thạch Lựu Mộc (Gỗ cây lựu)
Trực Kiến
Nhị thập bát tú Sao Chẩn
Tuổi xung Ất Mão, Kỷ Mão

Danh sách sao:
Sát Cống Đại cát, giải được sát tinh
Sinh Khí Tốt mọi việc, tốt nhất là đối với việc làm nhà, sửa nhà, động thổ, trồng cây
Tốc Hỷ Tốt chung
Thánh Tâm Tốt mọi việc nhất là cầu phúc, tế tự
Lỗ Ban Sát Kỵ khởi tạo
Phi Ma Sát (Tai Sát) Kỵ nhập trạch, giá thú
Chu Tước Hắc Đạo Kỵ nhập trạch, khai trương
Địa Phá Kỵ xây dựng

Giờ hoàng đạo:
Dần(3-5h), Mão(5-7h), Mùi(13-15h), Dậu(17-19h)
Giờ hắc đạo:
Sửu(1-3h), Tị(9-11h), Thân(15-17h), Hợi(21-23h)
Tiết khí:
Giữa Lập đông và Tiểu tuyết (tuyết mỏng)
Lưu ý sức khỏe:
Trong giá lạnh từ sau tiết Lập đông, hoạt động của con người ở ngoài trời có xu hướng giảm, vì cái lạnh giá và những cơn gió rét ảnh hưởng đến sức khỏe của họ, người ta chỉ ra ngoài khi có việc thực sự cần thiết, các biện pháp giữ ấm cơ thể được tận dụng hết để chống lại giá lạnh.
Lưu ý: Ngày/giờ/sao tốt xấu được đưa ra theo kinh nghiệm của người xưa, chỉ có ý nghĩa tham khảo. Hãy căn cứ chủ yếu vào hoàn cảnh, điều kiện cụ thể để đưa ra các quyết định!
HÀ NỘI
Thời tiết Hà Nội lúc 11:00 CH
Nhiệt độ: 19.0°C steady
Cảm nhận như: 20.6°C
Điểm sương: 17.0°C steady
Độ ẩm tương đối: 88%
Hướng gió: gió nhẹ 4 km/h steady
Áp suất k.khí: 1019.0 hPa steady
Thứ Năm

Trời nhiều mây
17°C - 24°C
Thứ Sáu

Nhiều nắng
17°C - 26°C
Thứ Bảy

Trời nhiều mây
19°C - 26°C
Chủ Nhật

Trời nhiều mây
20°C - 27°C
 
TP HỒ CHÍ MINH
Thời tiết TP HCM lúc 11:00 CH
Nhiệt độ: 27.0°C steady
Cảm nhận như: 32.1°C
Điểm sương: 24.0°C steady
Độ ẩm tương đối: 84%
Hướng gió: gió nhẹ 4 km/h steady
Áp suất k.khí: 1011.0 hPa steady
Thứ Năm

Nhiều nắng
22°C - 32°C
Thứ Sáu

Nhiều nắng
23°C - 32°C
Thứ Bảy

Có giông
24°C - 31°C
Chủ Nhật

Có giông muộn
24°C - 32°C
Nguồn: weatherzone.com.au
  • Chỉ số khối cơ thể (Body Mass Index - BMI) - được dùng để đánh giá mức độ gầy hay béo của một người.
  • Chỉ số khối cơ thể của một người tính bằng cân nặng của người đó (kg) chia cho bình phương chiều cao (mét).
  • Theo WHO, người lớn có BMI trong phạm vi [18.50 - 24.99] là người bình thường. Dưới 18.5 là gầy, trên 25 là người béo và trên 30 là béo phì.
TỶ GIÁ
Cập nhật: 20/11/2019 11:14:32 CH
Nguồn: Joint Stock Commercial Bank for Foreign Trade of Vietnam - Vietcombank
Ngoại tệ Mua Mua CK Bán
AUD 15.601,78 15.695,96 15.962,87
CAD 17.173,02 17.328,98 17.623,66
CHF 23.061,69 23.224,26 23.619,20
EUR 25.484,75 25.561,43 26.329,13
GBP 29.625,86 29.834,70 30.100,28
HKD 2.921,33 2.941,92 2.985,98
JPY 206,54 208,63 214,68
KRW 18,37 19,34 20,89
SGD 16.833,02 16.951,68 17.136,82
THB 753,32 753,32 784,75
USD 23.140,00 23.140,00 23.260,00
 
GIÁ VÀNG MIẾNG SJC 9999
Cập nhật: 03:23:37 PM 20/11/2019
Nguồn: http://www.sjc.com.vn/
Tỉnh/TP Mua Bán
Hồ Chí Minh 41.420 41.640
Hà Nội 41.420 41.660
Đà Nẵng 41.420 41.660
Nha Trang 41.410 41.660
Cà Mau 41.420 41.660
Buôn Ma Thuột 39.260 39.520
Bình Phước 41.390 41.670
Huế 41.400 41.660
Biên Hòa 41.420 41.640
Miền Tây 41.420 41.640
Quãng Ngãi 41.420 41.640
Đà Lạt 41.440 41.690
Long Xuyên 41.420 41.640