Đi tìm sự thực trong một câu ca dao

  • 103 lượt xem
  • Bài viết cuối 22/03/2017
nguyenchitin đã gửi 17/03/2017 - Sửa lần cuối 01/11/2019

(Nguồn: Trung tâm TNTV)

Image result for Hoa sen nước còn có tên gọi khác như hà hoa

Trong kho tàng ca dao, tục ngữ, dân ca của nhân dân ta có rất nhiều câu ca dao nói về cây hoa sen như:

-Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn

 - Đào tơ sen ngó xanh xanh
Ngọc lành còn đợi giá lành đẹp duyên

-Hoa sen mọc bãi cát lầm
Tuy rằng lấm láp vẫn mầm hoa sen

-Hôm qua tát nước đầu đình
Bỏ quên chiếc áo trên cành hoa sen...

       Riêng cái chữ “cành hoa sen” trong câu ca dao “hôm qua tát nước...” gây cho tôi bao phân vân bởi lẽ hoa sen mà tôi biết từ trước đến giờ thì làm gì có “cành”. Vậy nên tôi đành chấp nhận nó như là một biện pháp nghệ thuật, coi đó là cái cớ để chàng trai bày tỏ tình cảm với cô gái mà mình thầm mong trộm nhớ. Rồi sự phân vân của tôi cũng được giải đáp phần nào khi tôi đọc được một bài báo “ba chữ còm” của nhà báo Lê Bầu. Trong bài báo này tác giả nhắc đến một bài báo mà ông đã từng đọc viết về loại hoa sen có cành trồng ở Đà Lạt có tên là Mộc phù dung (木 芙 蓉). Tuy nhiên, tôi vẫn chưa có điều kiện xác định lại tính chính xác của thông tin trên. Vậy thì các câu ca dao nói về hoa sen trên thực sự là đang nói về một loại cây hay là có hai loại cây sen?
       Sau này khi công tác trong lĩnh vực bảo tồn, tôi có điều kiện tìm hiểu thêm về cây hoa sen đã gây cho tôi bao phân vân ấy.
       Loài hoa sen rất phổ biến mà chúng ta thường thấy là Sen nước. Về mặt thực vật học, Sen nước (Nelumbo nucifera (Gaertn.)) thuộc họ Sen – Nelumbonaceae. Đây là một loại cây mọc ở nước, có thân rễ hình trụ (Ngó Sen), từ đó mọc lên những lá có cuống dài. Hoa to màu trắng hay đỏ hồng, có nhiều nhị và những lá noãn rời.
        Hầu hết các bộ phận của Sen nước (lá, hoa, hạt, ngó sen, gương sen, tâm sen) đều có công dụng như một vị thuốc: Lá sen trị say nóng, viêm ruột, nôn ra máu dạ dày, chảy máu cam, và các chứng chảy máu khác; chữa chứng béo phì. Tâm sen chữa huyết áp cao, hồi hộp, mất ngủ…
        Hoa sen nước còn có tên gọi khác như hà hoa (荷 花),liên (hoa) (蓮(花)),hạm đạm(菡 萏), phù cừ (芙 蕖), thủy chi (水 芝) thủy phù dung (水 芙 蓉 ). Về mặt Hán ngữ các tên trên đều mang bộ thảo(++) chứ không phải bộ mộc() điều đó như muốn ám chỉ rằng hoa sen thân “thảo” chứ không phải thân “mộc”, là loại cây không có cành để chàng trai có thể “bỏ quên chiếc áo” của mình được. Điều này lại gây cho tôi phân vân phải chăng thắc mắc của tôi là sai?   

nguyenchitin đã gửi 17/03/2017

Cho đến một hôm tôi tình cờ đọc được bài báo tôi không nhớ rõ tên nói về cây “Sen đất” là cây hoa sen có cành đang thật sự tồn tại ở chùa Bối Khê thuộc địa phận của xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội. Vậy là đã rõ, cây sen có cành là có thật cũng như “chiếc áo sứt chỉ đường tà” mà anh chàng “tát nước đầu đình” bỏ quên trên đó chứ không phải là một biện pháp nghệ thuật văn học. Theo chỉ dẫn của bài báo trên, chúng tôi đã có chuyến thực tế đến chùa Bối Khê. Thầy Phượng, trụ trì chùa Bối Khê cho biết: cây sen gốc đã bị chết vì già cỗi, hiện giờ thì chỉ còn 3 cây con được chiết ra từ cây gốc đó. Chúng tôi đã ảnh hóa và tiến hành phân loại sơ bộ cây “Sen đất” và nhận thấy cây “Sen đất” của chùa Bối Khê thuộc loài Magnolia grandiflora thuộc phân lớp Mộc lan (Magnoliidae), họ Mộc lan (Magnoliaceae). Theo cuốn “Từ điển thực vật thông dụng” tập 2 của Võ Văn Chi thì cây “Sen đất” còn có tên khác là: Dạ hợp hoa to. Cây có tán lá đẹp, hoa đẹp và thơm. Mùa hoa tháng 7-10 (Tuy nhiên theo thầy Phượng và quan sát của chúng tôi thì hoa nở vào khoảng tháng 4 -5 (cuối tháng 3 đến cuối tháng 4 âm lịch). Lá dùng chữa bệnh cao huyết áp. Vỏ cây kích thích và có tính bổ. Ở Ấn Độ, vỏ cây được dùng trị sốt rét và thấp khớp. Ở Trung Quốc, lá được dùng trị huyết áp cao. Hoa có tinh dầu, có thể chiết để chế dầu thơm.
        Như vậy phải chăng là các câu ca, dao, tục ngữ trên đang thực sự nói về hai loại cây sen khác nhau như chúng tôi đã phân tích trên, chúng tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến của độc giả, các chuyên gia để cho vấn đề trở nên rõ ràng hơn.

Dưới đây là một số hình ảnh của 2 loại Sen mà chúng tôi tạm gọi là Sen nước và Sen đất:

 

                                          Sen nước                                            Sen cạn
                                       
                                             
                                      
                                       
                                                 
        
         
                                       
 

hoacomay đã gửi 17/03/2017

Hoá ra sen cũng là một vị thuốc à:

Hầu hết các bộ phận của Sen nước (lá, hoa, hạt, ngó sen, gương sen, tâm sen) đều có công dụng như một vị thuốc: Lá sen trị say nóng, viêm ruột, nôn ra máu dạ dày, chảy máu cam, và các chứng chảy máu khác; chữa chứng béo phì. Tâm sen chữa huyết áp cao, hồi hộp, mất ngủ…

Hay quá !

Cảm ơn bạn nguyenchitin đã chia sẻ !

Mong bạn có những tìm tòi hay hơn để chia sẻ cho mọi người biết, cái này cũng là tạo nghiệp tốt đó nha :)

--------------------------------------------------------

Khắp nẻo giăng đầy hoa cỏ may 

Áo em sơ ý cỏ găm đầy

Lời yêu mỏng mảnh như màu khói,

Ai biết lòng anh có đổi thay?

nguyenchitin đã gửi 18/03/2017 - Sửa lần cuối 19/03/2017

Tôi cũng đã nhìn thấy cây sen đất này trồng ở chùa Quán sứ 2 cây ở ngay trước chính điện. bạn nào quan tâm có thể đêán đây để xem. Hoặc có thể đến chùa Bối Khê để xem, khoảng này là khoảng hoa sen ra hoa. Theo tôi biết thì ở chùa Quán Sứ chưa ra hoa, có thể là ở đó ít nắng nên cây chưa ra hoa. Ở đình Minh Khai, Hoài Đức, Hà Nội cũng mới trồng tuy nhiên cũng chưa ra hoa, hiện nay tôi đang theo dõi. 

hoacomay đã gửi 18/03/2017

Ủa vậy à, mình hay qua chùa Quán Sứ nhưng ko để ý

--------------------------------------------------------

Khắp nẻo giăng đầy hoa cỏ may 

Áo em sơ ý cỏ găm đầy

Lời yêu mỏng mảnh như màu khói,

Ai biết lòng anh có đổi thay?

batdactieusinh đã gửi 22/03/2017

hay quá, bay giờ mình mới biết là hoa sen cũng có cành đấy.

boy30 đã gửi 22/03/2017

Mở mang đầu óc nhờ đọc bài của bác nguyenchitin

Bạn muốn gửi trả lời ? Hãy đăng nhập trước. Nếu chưa có tài khoản vào diễn đàn, hãy đăng ký
 

Chủ đề cùng danh mục

Chọn ngày  
Tháng Tám 2020 August
7
Thứ Sáu
 
Năm Canh Tý
Tháng Quý Mùi
Ngày Nhâm Ngọ
Giờ Canh Tí
18
Tháng Sáu (ÂL, T)
Friday
Ngày Thiên La hắc đạo
Ngũ hành nạp âm Dương Liễu Mộc (Gỗ cây liễu)
Trực Chấp
Nhị thập bát tú Sao Ngưu
Tuổi xung Bính Tý, Canh Tý

Danh sách sao:
Cát Khánh Tốt chung
Ly Sàng Kỵ giá thú
Vãng Vong (Thổ Kỵ) kỵ xuất hành, giá thú, cầu tài lộc, động thổ
Nguyệt Kiến Chuyển Sát Kỵ động thổ
Thiên Lại Xấu mọi việc

Giờ hoàng đạo:
Sửu(1-3h), Mão(5-7h), Thân(15-17h), Dậu(17-19h)
Giờ hắc đạo:
Dần(3-5h), Tị(9-11h), Mùi(13-15h), Hợi(21-23h)
Tiết khí:
Lập thu
Lưu ý sức khỏe:
Thực tế thì thời kỳ chuyển giao này khiến cho các lực tương tác trong vũ trụ cùng với điều kiện về độ ẩm, lượng mưa, hướng gió, ánh sáng đều có sự thay đổi. Mà những điều thay đổi trên con người không kịp thời thích ứng nên xử lý không chuẩn xác, dễ gặp tai nạn, bị bệnh, những chuyện không may, sức khỏe suy nhược
Lưu ý: Ngày/giờ/sao tốt xấu được đưa ra theo kinh nghiệm của người xưa, chỉ có ý nghĩa tham khảo. Hãy căn cứ chủ yếu vào hoàn cảnh, điều kiện cụ thể để đưa ra các quyết định!
HÀ NỘI
Thời tiết Hà Nội lúc 9:00 SA +07
Nhiệt độ: 27.2°C rising
Cảm nhận như: 31.6°C
Điểm sương: 23.9°C steady
Độ ẩm tương đối: 84%
Hướng gió: đông nam 8 km/h, giật 0 km/h falling
Có mưa: 0.0mm từ 9 SA
Áp suất k.khí: 1007.1 hPa steady
Thứ Sáu

Có giông
26°C - 32°C
Thứ Bảy

Có thể có giông
26°C - 33°C
Chủ Nhật

Có giông
26°C - 34°C
Thứ Hai

Có giông
27°C - 34°C
 
TP HỒ CHÍ MINH
Thời tiết TP HCM lúc 9:00 SA +07
Nhiệt độ: 27.2°C rising
Cảm nhận như: 31.6°C
Điểm sương: 25.0°C rising
Độ ẩm tương đối: 89%
Hướng gió: tây 11 km/h, giật 0 km/h rising
Có mưa: 0.0mm từ 9 SA
Áp suất k.khí: 1008.1 hPa rising
Thứ Sáu

Có giông
25°C - 28°C
Thứ Bảy

Có giông
25°C - 30°C
Chủ Nhật

Có giông
25°C - 32°C
Thứ Hai

Có giông
26°C - 31°C
Nguồn: weatherzone.com.au
  • Chỉ số khối cơ thể (Body Mass Index - BMI) - được dùng để đánh giá mức độ gầy hay béo của một người.
  • Chỉ số khối cơ thể của một người tính bằng cân nặng của người đó (kg) chia cho bình phương chiều cao (mét).
  • Theo WHO, người lớn có BMI trong phạm vi [18.50 - 24.99] là người bình thường. Dưới 18.5 là gầy, trên 25 là người béo và trên 30 là béo phì.
TỶ GIÁ
Cập nhật: 01/01/0001 12:00:00 SA
Nguồn:
Ngoại tệ Mua Mua CK Bán
 
GIÁ VÀNG MIẾNG SJC 9999
Cập nhật: 10:19:25 AM 07/08/2020
Nguồn: http://www.sjc.com.vn/
Tỉnh/TP Mua Bán
Hồ Chí Minh 60.600 62.200
Hà Nội 60.600 62.220
Đà Nẵng 60.600 62.220
Nha Trang 60.590 62.220
Cà Mau 60.600 62.220
Huế 60.570 62.230
Bình Phước 60.580 62.220
Miền Tây 60.600 62.200
Biên Hòa 60.600 62.200
Quãng Ngãi 60.600 62.200
Long Xuyên 60.620 62.250
Bạc Liêu 60.600 62.220
Quy Nhơn 60.580 62.220
Phan Rang 60.580 62.220
Hạ Long 60.580 62.220
Quảng Nam 60.580 62.220